Category Archives: Բժշկագիտական խճանկար

Նոր մոտեցումներ գենային թերապիայի ոլորտում

Դեղերի եվրոպական գործակալությունը (European Medicines Agency) թույլատրել է ծանր կոմբինացված իմունադեֆիցիտով (АДА-ТКИН) երեխաների բուժման համար օգտագործել «Strimvelis» դեղամիջոցը, որը մշակել...

3D բիոփրինթերով հնարավոր է իսկական ատամներ տպագրել

Ավստրալիական Գրիֆիթի համալսարանի գիտնականները ծրագրում են 3D բիոփրինթերով իսկական ատամներ ու ոսկրեր տպագրել:

Մասնագետները հետազոտություններն ավարտին հասցնելու համար...

Բանուկ մայրուղու հարևանությամբ ապրելը վնասակար է սրտի համար

Գերմանացի գիտնականների հետազոտությունները ցույց են տվել, որ բանուկ մայրուղու մերձակայքում ապրելն ավելացնում է սրտային հիվանդությունների հավանականությունը:

Հետազոտության...

Սեղմած բռունցքն օգնում է հիշողության լավացմանը

Ամերիկացի գիտնականներն առաջարկում են հիշողությունը լավացնելու նոր, սակայն բավականին պարզ միջոց, այն է՝ կարևոր տեղեկություն մտապահելու համար պարզապես ամուր սեղմե՛ք աջ ձեռքը՝...

Սուրճն ընդդեմ հաստ աղիքի քաղցկեղի

Սուրճի կանոնավոր օգտագործումը կարող է նվազեցնել հաստ աղիքի և ուղիղ աղիքի քաղցկեղի զարգացման հավանականությունը:

Այս եզրահանգման են եկել Հարավային Կալիֆորնիայի...

Իտալացիներն արհեստական աչք են ստեղծում

Իտալացի ինժեներները ներկայացրել են բժշկության, մասնավորապես ակնաբուժության մեջ բավականին իրատեսական մի ծրագիր:

Ավելի կոնկրետ՝ մշակվել է մարդու սինթետիկ աչք՝ արհեստական...

Որքան քիչ ես քնում, այնքան շատ ես ուտում

Նեբրասկայի համալսարանի գիտնականները մի շարք ուսումնասիրություններից հետո պարզել են, որ որքան քիչ է քնում մարդը, այնքան մեծ է լինում նրա ախորժակը:

Ամերիկացի հետազոտողներն...

Կենսաբանական ռիթմերը որպես կյանքի հիմնական հատկություն («կենսաբանական ժամացույցներ»)

Գիտության մեջ հազվադեպ է պատահում այնպիսի բնագավառ, որը մեծ հետաքրքրություն ներկայացնի տարբեր հետազոտողների համար: Կենսաբանական ռիթմերի կամ «կենսաբանական ժամացույցների»...

Գլխի փոխպատվաստման վիրահատությունը նախանշված է 2017 թ.-ին

Աննախադեպ վիրահատության մասին առաջին անգամ խոսվեց այս տարեսկզբին, երբ իտալացի բժիշկների խումբը (Turin Advanced Neuromodulation)՝ նյարդավիրաբույժ Սերջիո Կանավերոյի ղեկավարությամբ, հայտարարեց,...

Գիտնականները կհաշվեն մարդու կյանքի տևողությունը

Գիտնականներն արդեն ԴՆԹ-ի միջոցով կարող են պարզել, թե քանի տարի կապրի մարդը:

Առաջատար երկրների գիտնականներից բաղկացած խումբը մարդու օրգանիզմում տեղի ունեցող քիմիական ռեակցիաների...

Մենակությունը պակաս մահացու չէ, քան ծխախոտն ու ոգելից խմիչքը

Քիչ են այն մարդիկ, ովքեր նախընտրում են միայնակ անցկացնել իրենց կյանքը, սակայն նրանցից ոմանք ճակատագրով միայնակ են դառնում: Աշխարհի շատ հետազոտական կենտրոններ են զբաղվում մարդու...

Կոկորդիլոսների արյունը՝ նորագույն հակաբիոտիկների հիմք

Հետազոտողները փորձաքննության են հանձնել Միսիսիպիում բնակվող ալիգատորների արյունը և պարզել, որ դրանց իմունային համակարգում առկա են հատուկ նյութեր, որոնք այդ կենդանիների իմունիտետը...

Բժիշկների նոր օգնականները՝ բժշկական միկրոսարքեր

Կալիֆոռնիայի համալսարանի գիտնականներին հաջողվել է փորձամկների օրգանիզմ ներարկել միկրոսկոպիկ բժշկական մեխանիզմներ, որոնք կենդանիների ստամոքս են տեղափոխել որոշակի քանակությամբ...

Ուսումնասիրվել է հայկական գենը

Հայերը համարվում են աշխարհի հնագույն ազգություններից մեկը: Օքսֆորդի համալսարանի գիտնականները վստահեցնում են, որ ներկայումս մարդու ԴՆԹ-ն ավելի շատ ինֆորմացիա է պարունակում,...

Ախտորոշում… լեզվի միջոցով

Հնդկական Չենայի քաղաքում գործող Ռադջալաքշմի համալսարանի գիտնականները մշակել են մարդու առողջական վիճակի ընդհանուր ախտորոշման նոր մեթոդ՝ լեզուն ուսումնասիրելու միջոցով: Գիտնականները...

Համակարգչային խաղը կարող է նպաստել ցրված սկլերոզով հիվանդների վերականգնողական բուժմանը

Իտալացի գիտնականները բացահայտել են, որ համակարգչային խաղը կարող է օգնել ցրված սկլերոզ հիվանդությամբ տառապող անձանց: Հռոմի «Լա Սապիենցա» համալսարանի նյարդաբանության և հոգեբուժության...

Համակարգիչը կհասկանա, թե երբ է մարդ ցավ զգում

Ստենֆորդի համալսարանի գիտնականները մշակել են համակարգչային մի ծրագիր, որն արձագանքում է մարդու օրգանիզմում կատարվող ցանկացած փոփոխության դեպքում, մասնավորապես այն բավականին...

Գիտնականները մարդկային մկանի արհեստական գործող հյուսվածք են ստեղծել

Գիտական պատմության մեջ առաջին անգամ ամերիկյան Դյուք համալսարանի գիտնականներն արհեստականորեն աճեցրել են մկանային հյուսվածք, որը կծկվում է՝ ի պատասխան էլեկտրոնային ազդակների:...

Ցավազրկող բժշկական լեյկոպլաստ (пластырь)

«Իբուպրոֆենը» 1962 թ.-ին առաջին անգամ սինթեզվել է Ստյուարտ Ադամսի և Ջոն Նիկլոսոնի կողմից: 1983 թ.-ից ցավազրկող այդ պրեպարատը դեղատներում վաճառվում է առանց դեղատոմսի, իսկ 2 տարի անց...

Սնունդը, որ բարիք է, կարող է դառնալ չարիք

Մարդու օրգանիզմի ավելորդ կշիռն առողջությանը սպառնացող վտանգի առաջին ահազանգն է, իսկ գիրությունն արդեն լուրջ տագնապ է: Սնունդը, որը բարիք է, կարող է դառնալ նաև չարիք:

Գոյատևելու...

Պենիցիլինի գյուտը

20-րդ դարի 30-ական թվականներին դիզենտերիան, թոքաբորբը, որովայնային տիֆը, ժանտախտը և այլ հիվանդություններ շարունակում էին տասնյակ հազարավոր մարդկանց մահվան պատճառ դառնալ: Անգամ...

Ipad-ի նոր հավելվածը կօգնի շիզոֆրենիայով հիվանդներին

Մարդու ուղեղը մարզող նոր խաղային հավելվածը մշակել ու փորձարկել են Քեմբրիջի համալսարանի մասնագետները: Նրանք պնդում են, որ այն կարող է դրական ազդեցություն ունենալ շիզոֆրենիայով...

Երաժշտական թերապիա

Երաժշտության բուժիչ հատկությունների մասին մարդկությանը հայտնի է անհիշելի ժամանակներից: Աստվածաշնչում նկարագրվում է, թե ինչպես է Դավիթը Իսրայելի Սավուղ արքայի խնդրանքով տավիղ...

Ինչպես 17-ամյա Ավիցեննան դարձավ Բուխարայի էմիրի անձնական բժիշկը

Վաղ միջնադարի նշանավոր գիտնական, բժիշկ, փիլիսոփա Ավիցեննան (Աբու Ալի իբն Սինա) ծնվել է 980 թ.-ի օգոստոսի 16-ին Բուխարայի մոտակայքում գտնվող Աֆշանա գյուղում (այժմ այնտեղ է գտնվում...

Հիպոկրատի և Դեմոկրիտեսի հանդիպումը

Նշանավոր հույն գիտնականների` «Բժշկության հայր», փիլիսոփա, Հիպոկրատի և փիլիսոփա, ատոմիստական տեսության հիմնադիրներից համարվող Դեմոկրիտեսի կյանքի ու գործունեության մասին բազմաթիվ...

Ինքնաբուժումը ոչ միշտ է նպաստավոր

Պլուտարքոսի վկայությամբ՝ նշանավոր զորավար, պետական գործիչ Ալեքսանդր Մակեդոնացուն հետաքրքրել է բժշկագիտությունը, նա նույնիսկ փորձել է բուժել իր մտերիմներին: Զորավարը ճանաչել...

«Քաղցկեղ» բառն առաջին անգամ գործածել է Հիպոկրատը

Որքան էլ զարմանալի է՝ քաղցկեղը՝ իբրև հիվանդություն, մարդկությանը հայտնի է եղել դեռևս անհիշելի ժամանակներում՝ շուրջ 5000 տարի առաջ:

Գիտնականները երկարատև հետազոտությունների...

Մարսյան ջրերը

Շուրջ 300 տարի առաջ՝ 1714 թվականին, Կոնչերգյան( Կարելիա) պղնձահալ եւ չուգունաձուլական գործարանի կռանահար բանվոր Իվան Ռեբոեւը, որը սրտի ցավ ուներ եւ ոտքերը հազիվ էր քարշ տալիս, մի...

Թագավորական գարնանածաղիկը օգնեց բժիշկներին

Կենսաբաններին խիստ հետաքրքրում էր Ինդոնեզիայի Ճավա կղզում, հրաբխային սարերի լանջերին աճող մի հիասքանչ բույս, որը կոչվում էր թագավորական գարնանածաղիկ (կամ՝ մահվան ծաղիկ): Զարմանալին...

Ռենտգենյան ճառագայթներ՝ փոստով

Գերմանիացի մեծ գիտնական, ֆիզիկայի գծով աշխարհում նոբելյան մրցանակի առաջին դափնեկիր Վիլհելմ Ռենտգենը(1845-1923թթ.) մի անգամ նամակ է ստանում այսպիսի բովանդակությամբ. «Պարոն Ռենտգեն,...

Բժշկության ասպարեզում բացառիկ ավանդ ներդրած հումանիստ մեծ գիտնականը

Ռենտգենյան ճառագայթների հայտնագործության 120-ամյակին

1896թ. հունվարի 2-ին վիեննական «Նոյե ֆրաժե պրեսսե» («Նոր ազատ մամուլ») լրագրի հերթական համարում տպագրվեց մի հետաքրքիր...

Ոսկե կինը

Երբ տղամարդիկ դիմում են իրենց սիրեցյալին «իմ գանձ» արտահայտությամբ, հավանորեն չեն պատկերացնում, թե որքան մոտ են իրականությանը: Գիտությունը հաստատել է, որ ժամանակակից կնոջ օրգանիզմն...

Քանի տեսակ հիվանդություններ են հայտի բժշկությանը

Ժամանակակից բժշկությանը հայտնի են մոտ երեսուն հազար հիվանդություններ: Դրանց բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցների թիվն անցում է երեք հարյուր հազարից ու դեռ շարունակում է աճել:...

Գույների բուժիչ ուժը

Գույները ազդում են ոչ միայն աչքի վրա, այլեւ մյուս օրգանների: Ու ոչ միայն ազդում են, այլ նաեւ բուժում: Այդ հատկության վրա է հիմնված գունաթերապիան: Գունաթերապիան (գունաբուժությունը)...

Բժշկական ռեկորդներ

Ամերիկացի գիտնականները յուրահատուկ վզնոց են ստեղծել: Այդ սարքը հետեւում է այն ամենին, ինչ անցնում է տիրոջ կերակրափողով, եթե չափն անցնում է՝ սարքը թրթռում է: Wear sens սարքը իրենից...

Երբ ցավդ կիսում է օտարը…

100 տարի առաջ` 1915թ. փետրվարի սկզբին, Համառուսական երկրային միության բժշկա-սննդարարական 7-րդ դաշտային ջոկատի հետ միասին հայկական փոքրիկ Իգդիր քաղաք ժամանեց Ալեքսանդրա Լվովնա Տոլստայան...

Ռումինիայի հայ նախարարը

1945-1946 թթ Ռումինիայի առողջապահության նախարարը հայ նյարդավիրաբույժ, պրոֆեսոր Բագդասար (Բաղդասար) Դումիտրուն (1893-1946թթ) էր: Նրա գիտական աշխատությունները նվիրված են նյարդավիրաբուժությանը,...

Ճակատամարտի հրաշագործը

Վարազդատ Կազանջյանը ծնվել է 1879թ մարտի 18-ին Երզնկայում` Հովհաննես և Մարիա Կազանջյանների ընտանիքում: 5 տարեկանից փոքրիկ Վարազդատն ականատես է լինում թուրքերի անմարդկային վայրագություններին:...

Հայազգի նշանավոր բժիշկ-դեղագետը

Բժիշկ, դեղագետ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, Կոլումբիայի համալսարանի պատվավոր անդամ Ռոջեր Էդուարդ Քոլինվուդ Ալթունյանը(1922-1987թթ) հայտնագործել է ինհալյատորըևնատրիումիկրոմոլինը,...

Էմիկ Ավագյան. գյուտարարը

Էմիկ Ավագյանը ծնվել է ԱՄՆ-ում 1924 թվականին: Ի ծնե հաշմանդամ էր, սակայն դա չի խանգարել, որ գերազանցությամբ ավարտի քոլեջը, շարունակի ուսումը, գիտական գործունեությունը: Հաշմանդամի...

Ալբերտ Կապիկյան. վիրուսաբանության ասպարեզի հսկան

Ամերիկահայ ֆիզիկոս, բժիշկ Ալբերտ Կապիկյանը (1930-2014) վիրուսաբանության ասպարեզի հսկաներից էր, բազմաթիվ շրջադարձային բժշկագիտական հետազոտությունների հեղինակ: ԱՄՆ առաջին գիտնականն...

Մագնիսական ռեզոնանսային պատկերի ախտորոշման սարքի հայ գյուտարարը

Բժշկական աշխարհի համար կարևոր հայտնագործություն համարվող MRI (Magnetic resonance imaging) մագնիսական ռեզոնանսային պատկերի ախտորոշման սարքը (ՅԱՄԵՌ), որը հնարավորություն է տալիս զննել ներքին...

Մայքլ Տեր-Պողոսյանը` համակարգչային տոմոգրաֆիայի սարքի գյուտարար

Հայազգի ֆիզիկոս, գյուտարար Մայքլ Տեր-Պողոսյանը ծնվել է 1925 թվականին Բեռլինում: Նրա ծնողները  հաստատվել էին Գերմանիայում` փրկվելով Հայոց ցեղասպանությունից: Ընտանիքը...

Պատմում են, որ…

Ֆրանսիացի մի հայտնի բժիշկ Պաբլո Պիկասոյին ասում է.

-Որպես մարդու կազմվածքին լավ գիտակ ՝ ես պնդում եմ, որ ձեր նկարներում պատկերված մարդիկ բժշկական տեսակետից մեծ տարակուսանք...

Հայ բժիշկ գիտնականը

Բժիշկ Աբգար Վիրջինիան ծնվել է 1909 թ. Վեսթվալդում: Տարիներ շարունակ եղել է Նյու Յորքի անզգայացման կլինիկայի ղեկավարը: Հեղինակ է նորածինների կենսունակությունը ստուգող բժշկական...

Հիպոկրատի՝ բժիշկներին ուղղված խոսքերը

-Դու հիվանդի հետ անմարդկային մի՛ վարվիր, միայն քո շահի մասին մի՛ մտածիր, հաճախ դու նրան բուժիր առանց դրամի:

-Չկուրանա՛լ հիվանդից սպասվող եկամտից և լինե՛լ հույժ մարդասեր:

–...

Զապել թագուհու հիվանդանոցը

1271 թ. Կիլիկյան Հայաստանի մայրաքաղաք Սիսում հիմնադրվել է մի հիվանդանոց, որտեղ առանց ազգային ու դասային խտրականության բուժվում էին բոլորը՝ շինականն ու զորականը, արհեստավորն ու...

Ամիրդովլաթ Ամասիացին՝ Բալկաններում

Հայ ինքնատիպ բժշկական մշակույթի պատմության մեջ մեծ դեր է խաղացել 15-րդ դարի հայ բժշկության պարծանք, նշանավոր գիտնական Ամիրդովլաթ Ամասիացին: Տիրապետելով հունարենին, լատիներենին,...

Ռազմական նախարարի անձնական բժիշկը

Հայ բանասեր, բժիշկ, տնտեսագետ, հասարակական գործիչ Գևորգ Ախվերդյանը (1818-1861 թթ.) Սայաթ-Նովայի երգերի հայտնաբերողն  է, հրատարակիչը և առաջին մեկնաբանը: Ծնվել է Թիֆլիսում՝ զինվորականի...

 Օսմանյան ռազմածովային նավատորմի առաջին հայ զինվորական բժիշկը

Եվրոպայի համալսարանում կրթություն ստացած հայ բազմաթիվ բժիշկներ ծառայել են օսմանյան բանակում: Նրանցից շատերը՝ ավելի քան 170 հայ սպաներ, կայսրությանը մատուցած ծառայությունների...